Άρθρα

Ανακοινωση προς ιδιοκτητες κτιριων που φιλοξενουν Κιρκινεζια

Ερευνητές ορνιθολόγοι στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE που υλοποιείται στην περιοχή του Θεσσαλικού κάμπου για το Κιρκινέζι  (Κιρκινέκα) αναζητούν φωλιές Κιρκινεζιών για μελέτη και παρακολούθηση.

Όσοι ιδιοκτήτες σπιτιών και αποθηκών φιλοξενούν φωλιές Κιρκινεζιών και ενδιαφέρονται να λάβουν μέρος στη μελέτη του είδους καλούνται να επικοινωνήσουν με τους υπεύθυνους του προγράμματος από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (κ. Χρήστο Χρηστάκη) στα τηλέφωνα 2421093280, 6931937220 και στο email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. ή από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία στα τηλέφωνα 6974886234, 6978442990 και στο e-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. .

Για την αναπαραγωγική περίοδο 2014, οι δράσεις θα εστιαστούν κατά προτεραιότητα στους οικισμούς των Δήμων Ρήγα Φεραίου και Κιλελέρ, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.  Η ομάδα του προγράμματος θα επισκεφτεί τις ιδιοκτησίες των ενδιαφερομένων και θα πραγματοποιήσει καταγραφή των φωλιών και των νεοσσών, δακτυλιώσεις σε όλους τους νεοσσούς στις προσβάσιμες φωλιές για να μελετηθεί κατά πόσο τα πουλιά επιστρέφουν στο ίδιο χωριό ή και στο ίδιο κτίριο κάθε χρόνο για να φωλιάσουν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις και εφόσον είναι δυνατόν θα τοποθετηθούν πομποί για τη μελέτη των καθημερινών μετακινήσεων των Κιρκινεζιών για αναζήτηση τροφής στον κάμπο αλλά και των μεταναστευτικών τους διαδρομών.

Εφόσον ενδιαφέρει τους ιδιοκτήτες θα υπάρχει η δυνατότητα να συμμετέχουν σε ένα δίκτυο ιδιοκτητών κτιρίων που φιλοξενούν φωλιές Κιρκινεζιών. Μέσα από το δίκτυο θα λαμβάνουν ενημερώσεις σχετικά με τις εξελίξεις του προγράμματος, τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τη μελέτη στις φωλιές στις ιδιοκτησίες τους, οδηγίες για το πώς μπορούν να βοηθήσουν το Κιρκινέζι στο σπίτι και τον αγρό.

Το Κιρκινέζι είναι ένα μικρόσωμο γεράκι, το οποίο φωλιάζει σε κοιλότητες σε στέγες σπιτιών και αποθηκών. Την περίοδο αυτή στα κτίρια όπου φιλοξενούνται Κιρκινέζια παρατηρούνται τα πουλιά στην είσοδο των ανοιγμάτων και στις στέγες των κτιρίων.

lk arxeioncc

Το πρόγραμμα LIFE+ Φύση: "Διατήρηση και διαχείριση του Κιρκινεζιού (Falco naumanni) σε τρεις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της Ελλάδας" (LIFE11NAT/GR/001011) υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, την NCC ΕΠΕ, τον Φορέα Διαχείρισης της Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου και τον Δήμο Ρήγα Φεραίου,  με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε εδώ: www.life-kirkinezi.gr, facebook/LifeKirkinezi

Προσκληση για συγκατοικηση με τα Κιρκινεζια!

Περισσότερες από 150 τεχνητές φωλιές για τα Κιρκινέζια έχουν τοποθετηθεί σε 11 χωριά του Θεσσαλικού κάμπου και κυρίως σε δημόσια κτίρια από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με τους δήμους Ρήγα Φεραίου και Κιλελέρ, στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE για το Κιρκινέζι.

Μετά και την απογραφή του πληθυσμού του Κιρκινεζιού, που πραγματοποιήθηκε το 2013 σε πάνω από 110 χωριά του κάμπου, και τον έλεγχο της διαθεσιμότητας κατάλληλων θέσεων φωλιάσματος ορίστηκαν οι περιοχές όπου κρίθηκε απαραίτητη η τοποθέτηση τεχνητών φωλιών. Η τοποθέτηση ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2014 και θα ολοκληρωθεί σύντομα, πριν την επιστροφή των Κιρκινεζιών από την Αφρική, όπου ξεχειμωνιάζουν. Η δράση θα συνεχιστεί και τα επόμενα δύο χρόνια, οπότε και θα τοποθετηθούν τεχνητές φωλιές και σε ιδιωτικά κτίρια.

«Το Κιρκινέζι θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί το σύμβολο του Θεσσαλικού κάμπου. Είναι μοναδική η προσαρμογή του στο αγροτικό-ανθρωπογενές περιβάλλον της περιοχής. Η εικόνα να πετούν καθημερινά τους ανοιξιάτικους μήνες τόσα γεράκια μέσα στα χωριά του κάμπου είναι πραγματικά εντυπωσιακή! Ωστόσο, το συγκεκριμένο είδος έχει παρουσιάσει μεγάλη μείωση στους πληθυσμούς του στον Θεσσαλικό κάμπο και στην Ελλάδα γενικότερα. Ένας από τους λόγους γι αυτό είναι η μείωση των κατάλληλων θέσεων για να φωλιάσει. Η τοποθέτηση τεχνητών φωλιών μάς δίνει την ευκαιρία τόσο να τα βοηθήσουμε να φωλιάσουν χωρίς κίνδυνο όσο και να μελετήσουμε στενά τη συμπεριφορά και τις συνήθειές τους. Με σκοπό να δοθεί μια νέα ευκαιρία στα πουλιά αυτά να φωλιάσουν στην περιοχή το πρόγραμμα LIFE για το Κιρκινέζι πραγματοποιεί τη συγκεκριμένη δράση τοποθέτησης τεχνητών φωλιών», τονίζει ο Πάνος Κορδοπάτης, υπεύθυνος του προγράμματος για την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

Όποιος ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στη δράση και να φιλοξενήσει τεχνητές φωλιές για Κιρκινέζια στο σπίτι ή την αποθήκη του, μπορεί να έρθει σε επικοινωνία με τον Πάνο Κορδοπάτη ( Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. , 210 8228704) ώστε να εξετάσουν από κοινού τη δυνατότητα και ανάγκη τοποθέτησής τους.

Λίγα λόγια για το Κιρκινέζι και το πρόγραμμα
Λίγα είναι τα είδη που προσάρμοσαν τον τρόπο ζωής τους στη συνύπαρξή τους με τον άνθρωπο. Το Κιρκινέζι είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Πρόκειται για ένα μικρόσωμο γεράκι χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά το φώλιασμά του, καθώς ελάχιστος χώρος μέσα σε κάποια προστατευμένη κοιλότητα, όπως για παράδειγμα κάτω από τα κεραμίδια ενός σπιτιού, του αρκεί. Ο άνθρωπος εδώ και χιλιάδες χρόνια του προσφέρει ιδανικούς χώρους σε σπίτια, αποθήκες ακόμα και εκκλησίες. Η παραδοσιακή κατασκευή κτιρίων με κεραμοσκεπές στα χωριά του Θεσσαλικού κάμπου ήταν ιδανική για το είδος.

Καθώς όμως ο τρόπος κατασκευής των κτιρίων έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες, τα Κιρκινέζια δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να βρουν κατάλληλες θέσεις για να φωλιάσουν στα χωριά και τις πόλεις της περιοχής. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο πληθυσμός του είδος έχει μειωθεί στην περιοχή σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Το πρόγραμμα LIFE για το Κιρκινέζι (LIFE11 NAT/GR/001011) υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τον δήμο Ρήγα Φεραίου, τον Φορέα Διαχείρισης της Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου, την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και την NCC ΕΠΕ, με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ένας χρονος προγραμματος LIFE για το Κιρκινεζι

 

Καθώς τα Κιρκινέζια ετοιμάζονται για το ταξίδι τους προς την υποσαχάρια Αφρική, όπου θα περάσουν το χειμώνα τους, ολοκληρώνεται και η πρώτη περίοδος του προγράμματος LIFE – Φύση, που υλοποιείται για το είδος στην περιοχή του θεσσαλικού κάμπου.

Το Κιρκινέζι, ένα μικρόσωμο γεράκι, που έρχεται στην Ελλάδα κάθε άνοιξη για να φωλιάσει, είναι ένα από τα είδη ζώων, που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης στο μέλλον εάν δεν υλοποιηθούν δράσεις για την προστασία τους. Ο θεσσαλικός κάμπος αποτελεί τη σημαντικότερη περιοχή για αυτό στην Ελλάδα, καθώς φιλοξενεί 3 στα 4 Κιρκινέζια που την επισκέπτονται. Το είδος δημιουργεί αποικίες και επιλέγει να φωλιάσει σε κτίσματα μέσα σε χωριά και πόλεις, που βρίσκονται κοντά σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, στις οποίες τρέφεται.

Το πρόγραμμα έχει ως στόχο τη βελτίωση των συνθηκών για το Κιρκινέζι στον θεσσαλικό κάμπο, με στόχο την αύξηση του πληθυσμού του. Καθώς η ζωή του είναι άμεσα συνυφασμένη με τον άνθρωπο και οι αλλαγές στον τρόπο οικοδόμησης και καλλιέργειας έχουν αλλοιώσει την σχέση αυτή με το πέρασμα του χρόνου, το πρόγραμμα στοχεύει στην προώθηση ενός νέου μοντέλου συνύπαρξής του με τον άνθρωπο.

Την πρώτη χρονιά του προγράμματος η ερευνητική ομάδα εστίασε κύρια στην εκτίμηση της κατάστασης του πληθυσμού του είδους και των περιοχών που αυτό χρησιμοποιεί για να φωλιάσει και να τραφεί, ώστε να αποτελέσει τη βάση για το σχεδιασμό των δράσεων που θα υλοποιηθούν τα ερχόμενα χρόνια. Πραγματοποιήθηκε εκτενής απογραφή του πληθυσμού στις αποικίες Κιρκινεζιών και καταγραφή της διαθεσιμότητας θέσεων φωλιάσματος σε ορισμένες από αυτές, παρακολουθήθηκε η αναπαραγωγική επιτυχία σε επιλεγμένες φωλιές, ενώ οι καθημερινές μετακινήσεις ατόμων την αναπαραγωγική περίοδο καταγράφηκαν με ραδιοπομπούς και καταγραφείς δεδομένων. Στις περιοχές όπου το είδος τρέφεται μελετήθηκε η αφθονία των μεγάλων εντόμων σε καλλιέργειες, καθώς και η τροφοληπτική προσπάθεια των Κιρκινεζιών.

Η απογραφή του πληθυσμού, που πραγματοποιήθηκε σε 111 χωριά, έδειξε αύξηση του πληθυσμού στην περιοχή σε σχέση με παλαιότερες εκτιμήσεις. Αν και η μείωση των πλινθόκτιστων σπιτιών σε καλή κατάσταση έχει μάλλον περιορίσει τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων φωλιάσματος, το είδος φαίνεται να προτιμά τις αγροτικές αποθήκες με κεραμοσκεπή, με μεγάλο αριθμό πουλιών να φωλιάζουν σε αυτές. Οι εκτάσεις που βρίσκονται κοντά στις αποικίες και σε απόσταση μέχρι και 3.5 km χρησιμοποιούνται από τα πουλιά κατά την αναπαραγωγική περίοδο για αναζήτηση τροφής. Κατά συνέπεια οι οικισμοί και οι γύρω από αυτούς καλλιέργειες έχουν ιδιαίτερη σημασία κατά την περίοδο ανατροφής των νεοσσών του Κιρκινεζιού.

Οι δράσεις διατήρησης του προγράμματος θα ξεκινήσουν άμεσα, ελπίζοντας ότι όταν επιστρέψουν τα Κιρκινέζια να αρχίσουν να συναντούν βελτιωμένες τις συνθήκες στο θεσσαλικό κάμπο! Οι δράσεις μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν: (α) την τοποθέτηση τεχνητών φωλιών σε σκεπές κτιρίων, (β) την προώθηση φιλικών προς το είδος καλλιεργητικών πρακτικών και την υλοποίηση έργων βελτίωσης της δομής των αγροτικών οικοσυστημάτων, (γ) την πραγματοποίηση επισκέψεων στους οικισμούς με αποικίες Κιρκινεζιών για την ενημέρωση των ιδιοκτητών κτιρίων που φιλοξενούν φωλιές, (δ) την θέσπιση προγράμματος πιστοποίησης προϊόντων «φιλικών προς το Κιρκινέζι και τη βιοποικιλότητα» και την προώθηση του εναλλακτικού τουρισμού με επίκεντρο την προστασία του είδους.

Το πρόγραμμα LIFE για το Κιρκινέζι (LIFE11 NAT/GR/001011), υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τον Δήμο Ρήγα Φεραίου, τον Φορέα Διαχείρισης της Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου, την Ορνιθολογική και την NCC ΕΠΕ, με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

 

Δευτερη χρονια απογραφης των Κιρκινεζιων του θεσσαλικου καμπου

 

Συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά η καταγραφή του πληθυσμού των Κιρκινεζιών του θεσσαλικού κάμπου. Ερευνητές από τους φορείς υλοποίησης του έργου, μαζί με εθελοντές, έχουν ξεκινήσει τις εργασίες και επισκέπτονται τα χωριά του θεσσαλικού κάμπου.

Μετά την πρώτη απογραφή που πραγματοποιήθηκε το 2013 σε 111 οικισμούς της περιοχής όπου καταγράφηκαν πάνω από 3.500 ζευγάρια Κιρκινεζιών, φέτος η προσπάθεια συνεχίζεται. Στόχος είναι οι ερευνητές να επισκεφτούν και στους υπόλοιπους οικισμούς της περιοχής, καθώς και να πραγματοποιηθούν κάποιες επαναληπτικές καταγραφές για λόγους σύγκρισης με τα περυσινά στοιχεία.

Για την απογραφή πραγματοποιείται σάρωση όλων των δρόμων του οικισμού με αυτοκίνητο και καταγράφονται όλα τα Κιρκινέζια που εντοπίζονται. Τα αυτοκίνητα που θα συμμετέχουν θα φέρουν το διακριτικό σήμα του προγράμματος και θα επισκέπτονται τα χωριά τις πρώτες πρωινές ώρες, καθώς και κάποιες ώρες πριν νυχτώσει. Τα Κιρκινέζια βρίσκονται αυτές τις ώρες στους οικισμούς και κοντά στις φωλιές τους, ενώ της υπόλοιπη μέρα τα περισσότερα είναι στα χωράφια της γύρω περιοχής κυνηγώντας κυρίως μεγάλα έντομα.

Τα Κιρκινέζια έχουν φτάσει εδώ και ένα μήνα από την Αφρική, όπου πέρασαν το χειμώνα. Έχουν σχηματίσει ζευγάρια, έχουν επιλέξει τις φωλιές τους και το επόμενο διάστημα θα αποκτήσουν τα αυγά τους. Πρόκειται για ένα είδος που συμβιώνει εδώ και αιώνες με τον άνθρωπο και επιλέγει να φωλιάσει σε κτίρια εντός των οικισμών, συνήθως στις στέγες σπιτιών, αποθηκών, αλλά και εκκλησιών.

ncc lk

Ο θεσσαλικός κάμπος φιλοξενεί τα 3/4 του πληθυσμού των Κιρκινεζιών που απαντώνται στην Ελλάδα. Τα πουλιά είναι διάσπαρτα σε όλη την πεδιάδα με αποικίες σε περισσότερα από 100 χωριά, με ορισμένα από αυτά να φιλοξενούν ακόμα και εκατοντάδες ζευγάρια. Το Κιρκινέζι αν και κάποτε ήταν ένα κοινό είδος, έχει υποστεί δραματική μείωση από τη δεκαετία του ’70.

 

Η δράση πραγματοποιείται στα πλαίσια του προγράμματος LIFE  για το Κιρκινέζι. Στόχος του προγράμματος είναι να βελτιώσει τις συνθήκες για το Κιρκινέζι στην περιοχή του θεσσαλικού κάμπου, δημιουργώντας, όμως, ταυτόχρονα και ευκαιρίες για την τοπική κοινωνία. Στο πλαίσιο του προγράμματος μεταξύ άλλων (α) τοποθετούνται τεχνητές φωλιές για Κιρκινέζια, (β) προωθούνται φιλικές προς το Κιρκινέζι καλλιεργητικές πρακτικές και υλοποιούνται έργα βελτίωσης της δομής των αγροτικών οικοσυστημάτων και (γ) προωθείται ο οικοτουρισμός και η παραγωγή «φιλικών προς το Κιρκινέζι και τη βιοποικιλότητα» προϊόντων.

 

Το Πρόγραμμα  LIFΕ – Φύση «Διατήρησης και διαχείριση του Κιρκινεζιού (Falco naumanni) σε τρεις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της Ελλάδας» (LIFE11 NAT/GR/001011) υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, σε συνεργασία με τον Δήμο Ρήγα Φεραίου, τον Φορέα Διαχείρισης της Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας – Μαυροβουνίου – Κεφαλόβρυσου – Βελεστίνου, την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και την εταιρεία Περιβαλλοντικής Διαχείρισης NCC, με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

 

 

Τα ορφανα Κιρκινεζια επιστρεφουν στη Θεσσαλια

 

Τα ορφανά Κιρκινέζια επιστρέφουν στη Θεσσαλία

 

Ελεύθερα πέταξαν στο Στεφανοβίκειο επτά ορφανά νεαρά Κιρκινέζια, που βρήκαν και έστειλαν για περίθαλψη κάτοικοι της Θεσσαλίας τους τελευταίους μήνες.

Διαβάστε περισσότερα: Τα ορφανα Κιρκινεζια επιστρεφουν στη Θεσσαλια